Yapay Zeka (AI) Nedir?
Çeviren ve Düzenleyen: Ahmet Diril (e-posta)
Akıllı bir evde oturduğunuzu hayal edin. Sabah uyandığınızda sanal asistanınız bunu fark ediyor. Pencerelerdeki perdeleri sizin için açıyor, dışarıdaki hava durumunu bildiriyor ve o gün yapacağınız şeyleri içeren bir program sunuyor.
Bir odaya girdiğinizde odanın ışıkları yanıyor ve kliması otomatik olarak çalışmaya başlıyor. Evdeki her küçük elektronik cihaz otomatik olarak çalışacak şekilde sisteme bağlanmış. İşte bu Yapay Zekanın (AI) bir marifeti!
AI, aslında yalnızca verileri analiz ederek ve bir cevap üreterek zekiymiş gibi “görünebilen” bir bilgisayardan (veya yazılımdan) ibaret. Yapay Zeka, Bilgisayar Bilimleri'nde, insanlar gibi çalışan ve tepki veren zeki makineler yaratmaya adanmış bir daldır.
Yapay Zeka, insanlar için kesinlikle hassas bir konudur. Bu terimi telaffuz etmek bile, akıllı süper-bilgisayarların insan ırkını köleleştirdiği veya kendilerinden aşağı gördükleri insan türünü tamamen ortadan kaldırdığı kıyamet senaryolarından görüntüleri akla getiriyor. Peki bu korkular gerçekçi mi? Yoksa olayı anlamamış kişilerin temelsiz korkularından mı ibaret? Yapay zeka konusundaki bir yanlış anlama, Terminatör, Ben-Robot, 2001: Bir Uzay Macerası gibi filmlerde etkileyici bir şekilde tasvir edilmiş olan yapay yaşam ile (veya yapay yaşam formları ile) aynı anlama geldiğidir.
“AI” terimini ilk kez Amerikalı bir bilgisayar bilimleri uzmanı olan John McCarthy, 1956'da Dartmouth Konferansı'nda kullandı. John McCarthy'ye göre AI, “Akıllı makineler, özellikle de akıllı bilgisayar programları yapma bilimi ve mühendisliğidir”. Bu kavram, insan zekasının "onu simüle edecek bir makine yapılabilecek kadar kesin bir şekilde tarif edilebileceği" inancına dayanmaktaydı.
Yapay Zekanın bazı önemli özellikleri şunlardır:
1. Konuşma tanıma
2. Nesne algılama
3. Verilen bir veri setini kullanarak öğrenme ve problemleri çözme
4. Gerçekleştirilecek gelecek görevler için bir yaklaşım planlama
Daha iyi anlamak için aşağıdaki resme bakabilirsiniz:
Resimden: AI, insan konuşmasını, nesneleri tanıyabilen, insanlar gibi öğrenebilen, planlayabilen ve problemleri çözebilen akıllı makineler oluşturmak için kullanılan bir bilgisayar bilimi disiplinidir.
- Konuşma Algılama/Tanıma
- Nesne Algılama
- Verilen Verilerden Öğrenme ve Problem Çözme
- Gelecekte yapılacak işler için bir yaklaşım belirleme
Dört farklı Yapay Zeka çeşidi vardır:
- Tamamen Tepkisel - Çevresine dayanarak tepki verir ve önceki verilere ihtiyaç duymaz.
- Sınırlı Bellek - Belirli bir görevi tamamlamak için mevcut ve önceki verileri kullanır.
- Zihin Teorisi - İnsan duygularını anlama ve sosyalleşme yeteneğine sahiptir.
- Bilinç Kazanmış - Gelecek nesil makinelerdir. Bu makineler süper zeki, hissedebilir ve bilinç kazanmış olacaklar.
Yapay zeka araştırmalarının ana amaçları arasında; akıl yürütme, bilgi, planlama, öğrenme, doğal dil işleme (iletişim), nesneleri algılama, hareket ettirme ve yönetme yeteneği sayılabilir. Genel zeka, hala bu alandaki uzun vadeli hedefler arasındadır. Arama ve matematiksel optimizasyon modelleri, mantık, olasılık ve ekonomiye dayalı yöntemler dahil olmak üzere AI çalışmalarında kullanılan çok sayıda araç vardır. AI alanı disiplinler arasıdır; bilgisayar bilimleri, matematik, psikoloji, dilbilim, felsefe ve sinirbilim yanı sıra yapay psikoloji gibi diğer uzmanlık alanlarını da kapsar.
AI'da Uzmanlaşma:
AI, aşağıdaki uzmanlık alanlarını içerir:
- Oyun oynama: insanlara karşı oyun oynamaları için bilgisayarları eğitmek
- Uzman sistemler: bilgisayarlara gerçek yaşam durumlarında karar vermeyi öğretmek
- Doğal dil: bilgisayarları doğal dili (insan dilini) anlayacak şekilde eğitmek
- Nöral ağlar: hayvan beyninde meydana gelen fiziksel bağlantı tiplerini tekrarlamaya çalışarak zekayı taklit eden bilgisayarlar
- Robotik: işitmeleri, duymaları ve diğer duyusal uyarıları tepki vermeleri için sistemleri eğitmek
Yapay Zeka iki yolla elde edilebilir:
- Makine Öğrenmesi
- Derin Öğrenme
AI, Yapay Zeka anlamına gelir; burada zeka, bilgiyi edinme ve uygulama yeteneği olarak tanımlanmıştır.
ML, Makine Öğrenmesi anlamındadır; burada öğrenme, deneyim, çalışma veya öğretim yoluyla bilgi veya becerilerin kazanılması olarak tanımlanır.
Makine Öğrenmesi, bazı algoritmalara dayanarak kendi başına öğrenme, uyarlama ve problemleri çözme becerisi ile Yapay Zekaya olanak sağlar.
Derin Öğrenme ise, Yapay Zekanın bir insan gibi çalışmasını, hatta muhtemelen bir insandan daha yüksek bir zekayı mümkün kılar. Karar vermek ve bir görevi tamamlamak için insan beyninin işleyişini taklit eder.
Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi hakkında daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki videoları izleyebilirsiniz:
Referanslar:
1. What is artificial intelligence? by Anirudh Sharma
2. What is artificial intelligence? by Pranshu Pranjal
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder